Một số vấn đề đặt ra từ thực tiễn tổ chức và hoạt động của Đoàn các cơ quan Đảng tỉnh Thái Nguyên

Hoạt động của Đoàn các cơ quan Đảng tỉnh trong thời gian qua đã bước đầu khẳng định vai trò, vị trí trong hệ thống chính trị của tỉnh. Việc tổng kết, phân tích những kết quả đạt được trong năm 2025, làm rõ mặt mạnh, mặt yếu trong hoạt động của Đoàn các cơ quan Đảng tỉnh có ý nghĩa quan trọng, góp phần định hướng đổi mới nội dung, phương thức hoạt động Đoàn trong thời gian tới, phù hợp với đặc thù cơ quan đầu não của tỉnh và yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ trẻ trong hệ thống chính trị.
1. Đặc thù tổ chức và hoạt động của Đoàn các cơ quan Đảng tỉnh

Đoàn các cơ quan Đảng tỉnh hiện gồm các đoàn cơ sở và chi đoàn cơ sở trực thuộc 6 cơ quan trọng yếu của tỉnh, gồm: Các cơ quan tham mưu, giúp việc Tỉnh ủy; Hội đồng nhân dân tỉnh; cơ quan Mặt trận Tổ quốc tỉnh; Viện Kiểm sát nhân sân tỉnh; Tòa án nhân dân tỉnh và Trường Chính trị, tổng số đoàn viên không lớn so với nhiều khối Đoàn khác (245 đoàn viên). Tuy nhiên, đây là lực lượng đoàn viên đang trực tiếp công tác tại các cơ quan tham mưu chiến lược, cơ quan quyền lực nhà nước, cơ quan tư pháp và cơ sở đào tạo cán bộ của tỉnh.
Đặc điểm nổi bật của lực lượng đoàn viên trong khối có trình độ chuyên môn, lý luận chính trị tương đối cao, đồng đều; Có điều kiện tiếp cận sớm, nhanh và trực tiếp với các chủ trương, nghị quyết, thông tin chính thống của Đảng, Nhà nước và của tỉnh; Ý thức tổ chức kỷ luật, tác phong công vụ nghiêm túc, chuẩn mực.
Chính những đặc điểm này vừa tạo lợi thế lớn cho công tác giáo dục chính trị tư tưởng, vừa đặt ra yêu cầu cao hơn trong việc tổ chức các phong trào hành động cách mạng, bảo đảm thiết thực, chiều sâu, gắn chặt với nhiệm vụ chính trị của từng cơ quan.
2. Những mặt mạnh nổi bật trong hoạt động của Đoàn các cơ quan Đảng tỉnh
2.1. Sự quan tâm, lãnh đạo, tạo điều kiện của các cấp ủy Đảng
Một trong những mặt mạnh quan trọng nhất của Đoàn các cơ quan Đảng tỉnh là nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo thường xuyên của Đảng ủy các cơ quan Đảng tỉnh, Ban Thường vụ Tỉnh đoàn và cấp ủy của 6 cơ quan trực thuộc. Sự quan tâm này thể hiện ở việc tạo điều kiện về chủ trương, định hướng hoạt động, cho phép lồng ghép nhiệm vụ Đoàn với nhiệm vụ chuyên môn, cũng như sự ghi nhận vai trò của tổ chức Đoàn trong tham gia xây dựng Đảng và hệ thống chính trị.
Đây là yếu tố nền tảng giúp tổ chức Đoàn, dù mới thành lập, vẫn từng bước ổn định tổ chức, triển khai được các nội dung công tác trọng tâm và khẳng định vị trí, vai trò trong hệ thống chính trị của tỉnh.
2.2. Chất lượng đội ngũ cán bộ Đoàn và đoàn viên cao, đồng đều
Các đồng chí trong Ban Chấp hành luôn nỗ lực, đoàn kết, nêu cao tinh thần trách nhiệm và vai trò tiên phong, gương mẫu; chủ động đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, phát huy tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; đồng thời giữ vững sự thống nhất, phối hợp chặt chẽ trong chỉ đạo, tổ chức thực hiện các phong trào, chương trình công tác Đoàn. Với bản lĩnh chính trị vững vàng, ý thức trách nhiệm cao và tinh thần xung kích của tuổi trẻ, đội ngũ cán bộ Đoàn đã tạo được sự lan tỏa tích cực, quy tụ, dẫn dắt đoàn viên thanh niên tham gia hiệu quả các hoạt động, góp phần khẳng định vai trò của tổ chức Đoàn trong các cơ quan Đảng tỉnh.
Ban Chấp hành Đoàn các cơ quan Đảng tỉnh và đa số đoàn viên tại các cơ sở Đoàn trực thuộc đều có trình độ chuyên môn, lý luận chính trị tốt, nhiều đồng chí được đào tạo bài bản, có kinh nghiệm thực tiễn trong công tác tham mưu, quản lý nhà nước, giảng dạy, tư pháp. Đây là lợi thế lớn trong việc triển khai các nội dung giáo dục chính trị tư tưởng một cách bài bản, sâu sắc; Tham gia hiệu quả vào công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, nhất là trên không gian mạng; Phát huy phong trào “Tuổi trẻ sáng tạo”, gắn sáng kiến, đề tài nghiên cứu với nhiệm vụ chuyên môn của từng cơ quan.
Chất lượng đoàn viên cao cũng giúp các hoạt động của Đoàn có chiều sâu, hạn chế tính hình thức, góp phần xây dựng hình ảnh người đoàn viên, thanh niên các cơ quan Đảng tỉnh “bản lĩnh - trí tuệ - trách nhiệm”.
2.3. Khả năng tiếp cận nhanh, chính xác các nguồn thông tin chính thống
Là lực lượng đang trực tiếp công tác tại các cơ quan tham mưu, lãnh đạo chủ chốt của tỉnh, đoàn viên, thanh niên các cơ quan Đảng tỉnh có nhiều thuận lợi trong việc tiếp cận kịp thời, đầy đủ và chính xác các chủ trương, đường lối, nghị quyết cũng như nguồn thông tin chính thống của Đảng và Nhà nước. Đây chính là lợi thế quan trọng, tạo nền tảng vững chắc để nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, quán triệt nghị quyết; chủ động định hướng tư tưởng, dư luận xã hội; đồng thời tham gia tích cực, có chiều sâu trong đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch.
Ưu thế này giúp Đoàn các cơ quan Đảng tỉnh phát huy tốt vai trò xung kích trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, nhất là trong bối cảnh thông tin đa chiều, phức tạp trên không gian mạng hiện nay.
3. Hạn chế và khó khăn đặt ra
Bên cạnh những lợi thế nổi bật, hoạt động của Đoàn các cơ quan Đảng tỉnh vẫn còn một số hạn chế mang tính đặc thù.
3.1. Quy mô tổ chức nhỏ, nguồn nhân lực hạn chế
Hiện nay, số lượng đoàn cơ sở và chi đoàn cơ sở trực thuộc Đoàn các cơ quan Đảng tỉnh còn hạn chế, tổng số đoàn viên ít, thậm chí thấp hơn so với nhiều tổ chức cơ sở Đoàn trực thuộc Tỉnh đoàn Thái Nguyên. Quy mô tổ chức nhỏ khiến việc triển khai các phong trào quy mô lớn, có sức lan tỏa rộng gặp nhiều khó khăn; đồng thời tạo áp lực không nhỏ lên một bộ phận cán bộ Đoàn nòng cốt và ảnh hưởng đến việc duy trì hoạt động một cách thường xuyên, liên tục. Bên cạnh đó, trong bối cảnh yêu cầu, nhiệm vụ chính trị tại các cơ quan Đảng tỉnh ngày càng cao, cán bộ, đoàn viên buộc phải dành nhiều thời gian, tâm lực cho công tác chuyên môn, từ đó tác động trực tiếp đến việc tổ chức và tham gia các hoạt động Đoàn.
3.2. Cán bộ Đoàn và đoàn viên đều kiêm nhiệm, quỹ thời gian hạn chế
Phần lớn cán bộ Đoàn các cấp hiện nay đều đảm nhiệm công tác kiêm nhiệm; trong khi đó, mô hình chính quyền hai cấp đang được triển khai đồng bộ, khối lượng công việc chuyên môn ngày càng nhiều, yêu cầu tiến độ cao. Thực trạng này làm cho quỹ thời gian dành cho hoạt động Đoàn bị thu hẹp, việc sắp xếp sinh hoạt, tổ chức các phong trào gặp không ít khó khăn. Trước yêu cầu đó, hoạt động Đoàn cần được đổi mới theo hướng tinh gọn, linh hoạt, gắn chặt với nhiệm vụ chuyên môn của cơ quan, đơn vị; nếu không sẽ khó bảo đảm sự tham gia thường xuyên, chủ động và hiệu quả của đoàn viên, thanh niên.
3.3. Đặc thù giới tính và áp lực “kép” đối với đoàn viên nữ
Một đặc thù đáng lưu ý là tỷ lệ đoàn viên nữ và cán bộ nữ tham gia Ban Chấp hành Đoàn các cơ quan Đảng tỉnh tương đối cao. Ngoài việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn và công tác Đoàn, nhiều đồng chí còn đảm nhận vai trò chăm lo gia đình, nuôi dạy con cái. Gánh nặng trách nhiệm song song này đã tác động nhất định đến khả năng tham gia thường xuyên, lâu dài vào các hoạt động phong trào, đặc biệt là những hoạt động tổ chức ngoài giờ hành chính hoặc kéo dài nhiều ngày. Vì vậy, đây là yếu tố cần được xem xét, quan tâm thấu đáo trong quá trình xây dựng kế hoạch và lựa chọn hình thức tổ chức hoạt động, nhằm bảo đảm tính nhân văn, phù hợp với thực tiễn và duy trì sự phát triển bền vững của phong trào Đoàn.
Từ việc tổng kết thực tiễn hoạt động của Đoàn các cơ quan Đảng tỉnh cho thấy, để nâng cao hiệu quả công tác Đoàn trong khối các cơ quan tham mưu, lãnh đạo chủ chốt của tỉnh, không thể áp dụng máy móc mô hình phong trào mang tính đại trà, dàn trải, mà cần có cách tiếp cận phù hợp với đặc thù. Theo đó, hoạt động Đoàn cần tập trung nâng cao chiều sâu về chính trị, tư tưởng, đề cao chất lượng, hiệu quả và giá trị đóng góp thực chất của từng hoạt động; đồng thời gắn kết chặt chẽ với việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, nhiệm vụ xây dựng Đảng và xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh. Bên cạnh đó, cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức tổ chức hoạt động theo hướng linh hoạt, tinh gọn, thiết thực, phù hợp với điều kiện cán bộ Đoàn công tác kiêm nhiệm và đặc thù về cơ cấu giới, qua đó bảo đảm tính khả thi, sức lan tỏa và sự phát triển bền vững của công tác Đoàn trong các cơ quan Đảng tỉnh.
Hoạt động của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh các cơ quan Đảng tỉnh thời gian qua đã từng bước khẳng định vai trò trong hệ thống chính trị, phát huy được những lợi thế về chất lượng đoàn viên, sự quan tâm của cấp ủy và khả năng tiếp cận thông tin chính thống. Tuy nhiên, những hạn chế về quy mô, nguồn lực, thời gian và đặc thù giới đòi hỏi công tác Đoàn phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, phù hợp hơn với thực tiễn. Việc nhận diện đúng các mặt mạnh, hạn chế là cơ sở để Đoàn các cơ quan Đảng tỉnh phát huy vai trò xung kích, nòng cốt của thanh niên, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ trẻ “vừa hồng, vừa chuyên” trong giai đoạn mới.