Trong bối cảnh mới, "Ấm no" đòi hỏi những biện pháp phát triển kinh tế - xã hội đồng bộ để bảo đảm đời sống vật chất và tinh thần cho mọi tầng lớp dân cư, kiến tạo môi trường sống lành mạnh để phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần cho các thành viên. Giá trị "Hạnh phúc" là sự cộng hưởng tình yêu thương, lòng cảm thông và sự tôn trọng giữa các thành viên. “Hạnh phúc” được bảo đảm vững chắc nhờ sự ổn định kinh tế, tinh thần đồng sức đồng lòng cùng các chuẩn mực đạo đức như "trên kính dưới nhường", “con cháu hiếu thảo”, “nhân nghĩa, thủy chung”. Giá trị "Tiến bộ" được hiện thực hóa qua việc đổi mới phương pháp giáo dục, xây dựng mối quan hệ gia đình bình đẳng và thực hiện tốt bình đẳng giới. Cuối cùng, một gia đình "Văn minh" phải được thể hiện qua cốt cách ứng xử, giao tiếp; chủ động xóa bỏ các hủ tục lạc hậu; đồng thời, tiếp thu tinh hoa thời đại nhằm xây dựng nền tảng gia đình vững chắc.
Kỷ nguyên số mang đến cả cơ hội lẫn thách thức đối với hệ giá trị gia đình Việt Nam, ảnh hưởng sâu rộng đến các chuẩn mực cốt lõi: ấm no, hạnh phúc, tiến bộ và văn minh. Sự bùng nổ của Internet và mạng xã hội đang làm thay đổi toàn diện phương thức giao tiếp giữa các thành viên. Ở góc độ tích cực, sự bùng nổ của công nghệ đã tạo dựng nền tảng vững chắc cho hai giá trị cốt lõi: “Tiến bộ” và “Văn minh”. Việc tạo điều kiện thuận lợi để tiếp cận tri thức nhân loại không chỉ nâng cao mặt bằng dân trí và ý thức pháp luật, mà còn trang bị cho mỗi cá nhân những kỹ năng sinh tồn thiết yếu trong kỷ nguyên số. Đồng thời, giá trị "Ấm no" cũng được nâng tầm vững chắc nhờ sự ra đời của các mô hình kinh tế mới như kinh doanh trực tuyến hay làm việc từ xa, không chỉ giúp gia tăng thu nhập, cải thiện chất lượng cuộc sống mà còn tối ưu hóa chi phí sinh hoạt một cách hiệu quả. Về mặt tiêu cực, làn sóng công nghệ đang trực tiếp đe dọa và làm rạn nứt các giá trị gia đình truyền thống. Sự bùng nổ của các thiết bị thông minh vô tình đẩy các thành viên vào hội chứng "cùng nhà nhưng khác thế giới", thu hẹp đáng kể thời gian đối thoại trực tiếp, từ đó nới lỏng sợi dây gắn kết tình cảm giữa vợ chồng, cha mẹ và con cái. Bên cạnh đó, việc giới trẻ dễ dàng tiếp cận lối sống phương Tây, đề cao chủ nghĩa cá nhân qua Internet đã tạo ra những xung đột sâu sắc với hệ tư duy truyền thống của các thế hệ đi trước. Nguy hại hơn, một môi trường số thiếu kiểm soát đang biến không gian mạng thành cạm bẫy với vô số nội dung bạo lực, độc hại hay các hành vi lừa đảo nhắm vào người già, trẻ em. Trước thực trạng này, chức năng giáo dục và bảo vệ của gia đình bị thách thức nghiêm trọng; bởi lẽ, khi mải mê chạy theo những tiện ích của thời đại số hay sa đà vào các nguồn thông tin thiếu kiểm chứng, con người không chỉ đối mặt với các bất ổn về sức khỏe tâm thần kinh mà còn làm tổn hại đến sự phát triển toàn diện của thế hệ tương lai.
Trong bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập và phát triển hiện nay, những giá trị truyền thống của gia đình Việt Nam càng cần được gìn giữ và phát huy. Việc xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh chính là mục tiêu của mỗi gia đình và là nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của xã hội. Để gìn giữ hệ giá trị gia đình trong kỷ nguyên số, cần tập trung đồng bộ vào bộ các trụ cột: Định hướng của Nhà nước, giáo dục nhà trường, vai trò của gia đình và cộng đồng. Sự phối hợp này tạo lá chắn vững chắc giúp gia đình thích ứng an toàn trước các tác động tiêu cực của Internet.
Thứ nhất, Nhà nước đóng vai trò chủ đạo trong việc định hướng và bảo vệ hệ giá trị gia đình thông qua hệ thống thể chế. Yêu cầu đặt ra hiện nay là tiếp tục hoàn thiện, tổ chức thực thi nghiêm túc cơ chế pháp lý, trọng tâm là Luật An ninh mạng và Luật Trẻ em, nhằm chủ động sàng lọc, ngăn chặn các luồng thông tin độc hại, bạo lực hoặc lối sống thực dụng trên không gian mạng vốn đang tác động tiêu cực đến nhận thức của thế hệ trẻ. Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng cần tích hợp chính sách an sinh xã hội, giải quyết việc làm với việc thúc đẩy các mô hình kinh tế số như làm việc từ xa, kinh doanh trực tuyến cho các gia đình trẻ; qua đó củng cố vững chắc tiêu chí "Ấm no" - cơ sở cốt lõi bảo đảm cho sự hình thành và phát triển vững bền của đời sống tinh thần.
Thứ hai, cần phát huy tối đa vai trò của hệ thống giáo dục quốc dân. Hệ thống giáo dục chính là nơi tốt nhất để rèn giũa và truyền tải những thói quen, cách ứng xử văn minh vào tư duy của thế hệ trẻ một cách có kế hoạch. Nhà trường cần chủ động đổi mới nội dung giảng dạy, đưa các chuyên đề về đạo đức gia đình, giáo dục tiền hôn nhân và văn hóa ứng xử vào cả chương trình chính khóa lẫn ngoại khóa. Đồng thời, công tác bồi dưỡng kỹ năng công dân số cần được đẩy mạnh nhằm định hình cho học sinh phương thức khai thác Internet văn minh, tránh tình trạng sa đà vào thế giới ảo dẫn đến làm xói mòn trách nhiệm đối với bản thân và gia đình. Trong quá trình đó, việc vận hành thông suốt cơ chế phối hợp giữa ba môi trường "Gia đình - Nhà trường - Xã hội" là điều kiện quyết định để định hướng và quản lý nhân cách học sinh một cách toàn diện.
Thứ ba, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh. Cộng đồng dân cư chính là nơi trực tiếp nâng đỡ và giữ gìn nếp sống cho từng gia đình. Chính vì vậy, việc đẩy mạnh phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” sẽ tạo nên sức mạnh cộng hưởng to lớn tại địa phương. Mặt khác. đưa các tiêu chí ứng xử số văn minh, bình đẳng giới vào hương ước, quy ước của thôn, bản, tổ dân phố; phát huy vai trò của các tổ chức xã hội như Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, Hội Cựu chiến binh trong chủ động triển khai các mô hình, các câu lạc bộ giúp chia sẻ kinh nghiệm hóa giải khoảng cách thế hệ trong kỷ nguyên số.
Thứ tư, cần phát huy vai trò của mỗi gia đình với tư cách là nơi gìn giữ các giá trị cốt lõi, chủ động vận hành như một “màng lọc văn hóa” để vừa bảo tồn truyền thống, vừa tiếp thu có chọn lọc các giá trị văn minh hiện đại". Xóa bỏ tư tưởng gia trưởng; vợ chồng cùng bình đẳn, chia sẻ công việc; cha mẹ học cách lắng nghe, tôn trọng cá tính thay vì áp đặt con cái. Từng thành viên phải tự ý thức học hỏi, thấu hiểu khoảng cách thế hệ để mái ấm gia đình thành không gian dung hòa lý tưởng giữa cái cũ và cái mới.
Gìn giữ và phát huy hệ giá trị gia đình Việt Nam trong giai đoạn hiện nay là nhiệm vụ chiến lược, lâu dài, đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa các giá trị đạo đức truyền thống và các nhân tố tiến bộ của đời sống hiện đại. Trên cơ sở thực hiện đồng bộ các giải pháp về hoàn thiện thể chế, giáo dục, nâng cao trách nhiệm của cộng đồng và phát huy vai trò chủ động của mỗi thành viên, hệ giá trị gia đình Việt Nam sẽ tiếp tục được củng cố vững chắc, trở thành nền tảng quan trọng thúc đẩy sự phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.