Đề án Phát triển giáo dục và đào tạo trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2026 - 2030

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, chuyển đổi số và kinh tế tri thức diễn ra mạnh mẽ, giáo dục và đào tạo ngày càng khẳng định vai trò là quốc sách hàng đầu, là động lực then chốt thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội nhanh và bền vững. Nhận thức sâu sắc vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng của giáo dục và đào tạo, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách lớn nhằm đổi mới căn bản, toàn diện lĩnh vực này, nổi bật là Nghị quyết số 29-NQ/TW, Kết luận số 91-KL/TW và đặc biệt là Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.
Đối với tỉnh Thái Nguyên, từ ngày 01/7/2025, tỉnh mới được hình thành trên cơ sở hợp nhất tỉnh Thái Nguyên và tỉnh Bắc Kạn, với diện tích tự nhiên trên 8.375 km², dân số gần 1,8 triệu người, mở ra không gian phát triển rộng lớn, đồng thời đặt ra yêu cầu mới, cao hơn đối với phát triển nguồn nhân lực. Thái Nguyên là một trong những trung tâm giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học lớn của cả nước, là trung tâm đào tạo nguồn nhân lực quan trọng của khu vực trung du và miền núi phía Bắc, nơi tập trung hệ thống giáo dục tương đối đầy đủ từ mầm non đến đại học, trong đó có Đại học Thái Nguyên – một trong ba đại học vùng của quốc gia.
Trong những năm qua, giáo dục và đào tạo của tỉnh đã đạt được nhiều kết quả quan trọng; mạng lưới trường, lớp được củng cố; chất lượng giáo dục từng bước được nâng cao; công tác chuyển đổi số trong giáo dục đạt nhiều tiến bộ. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, giáo dục và đào tạo của tỉnh vẫn còn không ít khó khăn, hạn chế như: cơ sở vật chất ở một số nơi còn thiếu và xuống cấp; đội ngũ giáo viên còn thiếu cục bộ, cơ cấu chưa hợp lý; giáo dục nghề nghiệp và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội trong giai đoạn mới.
Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, việc ban hành Đề án số 16-ĐA/TU ngày 10/12/2025 về Phát triển giáo dục và đào tạo trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2026–2030 là hết sức cần thiết, có ý nghĩa quan trọng trong việc cụ thể hóa các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước về giáo dục và đào tạo; đồng thời tạo cơ sở chính trị, pháp lý để huy động, sử dụng hiệu quả các nguồn lực, tạo bước đột phá trong nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo của tỉnh trong thời kỳ mới
Đề án đã đánh giá thực trạng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2021-2025, cụ thể:
Giai đoạn 2021–2025, giáo dục và đào tạo tỉnh Thái Nguyên đạt nhiều kết quả tích cực. Mạng lưới cơ sở giáo dục được sắp xếp, củng cố tương đối hợp lý; tỷ lệ phòng học kiên cố đạt trên 88%; tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia đạt gần 80%. Công tác phổ cập giáo dục và xóa mù chữ được duy trì vững chắc; tỉnh tiếp tục giữ vững kết quả phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi, phổ cập giáo dục tiểu học mức độ 3, trung học cơ sở mức độ 2.
Đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên ngành giáo dục được quan tâm phát triển cả về số lượng và chất lượng; trình độ chuyên môn, nghiệp vụ từng bước được nâng lên; công tác bồi dưỡng, chuẩn hóa đội ngũ được chú trọng. Chuyển đổi số trong giáo dục đạt kết quả rõ nét, với 100% cơ sở giáo dục được kết nối Internet tốc độ cao, triển khai nhiều hệ thống quản lý hiện đại, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà trường.
Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy nhiều khó khăn, hạn chế: cơ sở vật chất ở một số vùng, nhất là vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số chưa đáp ứng yêu cầu; thiếu giáo viên ở một số môn học, cấp học; chưa có cơ sở giáo dục nghề nghiệp đạt chuẩn chất lượng cao; chất lượng nguồn nhân lực đào tạo chưa theo kịp yêu cầu của thị trường lao động và mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh trong giai đoạn mới.
Những tồn tại trên đòi hỏi phải có giải pháp mang tính tổng thể, đồng bộ, dài hạn và có tầm nhìn chiến lược, làm cơ sở cho việc ban hành và tổ chức thực hiện Đề án phát triển giáo dục và đào tạo giai đoạn 2026–2030
Đồng thời, Đề án đã đưa ra mục tiêu phát triển giáo dục và đào tạo giai đoạn 2026-2030 
Đề án xác định mục tiêu tổng quát là: - Triển khai thực hiện có hiệu quả Chương trình giáo dục mầm non mới, Chương trình giáo dục phổ thông, Chương trình giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học. Củng cố vững chắc và nâng cao kết quả phổ cập giáo dục các cấp học và trường chuẩn quốc gia; hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3 đến 5 tuổi và giáo dục bắt buộc hết trung học cơ sở. Phát triển giáo dục vùng đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Đẩy mạnh xã hội hóa trong phát triển giáo dục và đào tạo; khuyến khích đầu tư xây dựng và phát triển các trường mầm non, phổ thông ngoài công lập; khuyến khích doanh nghiệp thành lập cơ sở giáo dục nghề nghiệp.
Trên cơ sở đó, Đề án đề ra hệ thống mục tiêu cụ thể đến năm 2030, bao trùm các lĩnh vực: phát triển mạng lưới cơ sở giáo dục; nâng cao chất lượng giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học; xây dựng, phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục; bảo đảm cơ sở vật chất, trang thiết bị và các điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục.
Đáng chú ý, Đề án đặt mục tiêu hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 3 đến 5 tuổi; duy trì và nâng cao chất lượng phổ cập giáo dục các cấp học; nâng tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia lên trên 82%; xây dựng Trường Cao đẳng Thái Nguyên đạt chuẩn quốc gia; đưa Đại học Thái Nguyên vào nhóm 500 trường đại học hàng đầu châu Á theo bảng xếp hạng QS
Để thực hiện thắng lợi các mục tiêu đề ra, Đề án xác định 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, bao gồm:
(1) Hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách về giáo dục và đào tạo;
(2) Đổi mới quản lý giáo dục, quản trị nhà trường, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình;
(3) Nâng cao chất lượng giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên;
(4) Hiện đại hóa giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp, tạo đột phá trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao;
(5) Bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục có chất lượng;
(6) Phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục;
(7) Bảo đảm nguồn lực tài chính, tăng cường đầu tư cơ sở vật chất;
(8) Đẩy mạnh hội nhập, hợp tác quốc tế trong giáo dục và đào tạo.
Các nhiệm vụ, giải pháp được thiết kế đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm, bảo đảm tính khả thi, phù hợp với điều kiện thực tiễn của tỉnh trong giai đoạn mới
Đề án được triển khai trong giai đoạn 2026–2030, với lộ trình cụ thể, có sơ kết giữa kỳ và tổng kết cuối kỳ; tổng kinh phí thực hiện dự kiến trên 6.574 tỷ đồng, huy động từ nhiều nguồn lực hợp pháp. Việc phân công trách nhiệm được quy định rõ ràng cho các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị – xã hội, bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất của Tỉnh ủy và sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị.
Việc triển khai thành công Đề án số 16-ĐA/TU có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát huy vai trò trung tâm giáo dục – đào tạo của tỉnh Thái Nguyên, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế – xã hội nhanh, bền vững, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên nhiệm kỳ 2025–2030 và các mục tiêu chiến lược phát triển đất nước trong giai đoạn mới