Hướng dẫn xây dựng dự toán ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2026 và kế hoạch tài chính – ngân sách nhà nước 03 năm 2026-2028

Thông tư 56/2025/TT-BTC được Bộ Tài chính ban hành ngày 25/6/2025.
Phạm vi điều chỉnh: Thông tư này hướng dẫn một số nội dung trong đánh giá thực hiện nhiệm vụ ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2025; xây dựng dự toán NSNN năm 2026 và kế hoạch tài chính - NSNN 03 năm 2026-2028.
Đối tượng áp dụng:
1. Các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
2. Các đơn vị sự nghiệp công lập.
3. Các tổ chức và cá nhân khác có liên quan đến NSNN.
Thông tư quy định chi tiết các bước, nguyên tắc và căn cứ để:
- Đánh giá tình hình thực hiện nhiệm vụ NSNN năm 2025.
- Lập dự toán thu, chi NSNN năm 2026.
- Xây dựng kế hoạch tài chính – ngân sách nhà nước 03 năm 2026-2028
Nội dung chính của Thông tư 56/2025/TT-BTC
1. Đánh giá thực hiện năm 2025
- Các cơ quan, đơn vị phải đánh giá đúng, đầy đủ tình hình thực hiện nhiệm vụ thu – chi NSNN năm 2025, bao gồm thu nội địa, thu từ xuất nhập khẩu, thu từ phí/lệ phí, thu từ tài sản công, thu từ các nguồn khác theo quy định.
- Đối với chi: bao gồm chi thường xuyên, chi đầu tư phát triển, chi cho các nhiệm vụ đặc thù — cần báo cáo thực hiện, phân bổ, việc cắt giảm (nếu có), khó khăn, vướng mắc và kiến nghị (nếu có).
2. Lập dự toán năm 2026
- Thu NSNN: bao gồm dự toán thu nội địa, thu từ xuất nhập khẩu, thu phí/lệ phí, thu từ xử lý tài sản công, chuyển đổi sở hữu doanh nghiệp, thu từ đất (tiền sử dụng đất, thuê đất), thu từ xử phạt hành chính, thu từ đấu giá biển số xe, các khoản thu khác theo quy định. Khi lập dự toán, cần căn cứ vào thực tế thu các năm trước, các yếu tố kinh tế vĩ mô, chính sách thuế, phí, giá cả, tiến độ các dự án có nguồn thu lớn, các thay đổi về chính sách,… để đảm bảo tính “đúng – đủ – khả thi”.
- Chi NSNN: đối với chi thường xuyên – phải lập dự toán quỹ lương, phụ cấp, các khoản đóng góp theo lương; dự toán chi thường xuyên theo định mức; chi đặc thù (nếu có) cần có thuyết minh rõ; các đơn vị có cơ chế tài chính đặc thù cũng lập dự toán dựa trên cơ chế hiện hành hoặc theo quyết định cấp có thẩm quyền. Với chi đầu tư phát triển: lập dự toán dựa trên tiến độ thực hiện các dự án, khả năng cân đối NSNN, lộ trình sắp xếp, tinh gọn bộ máy theo các chính sách hiện hành.
3. Lập kế hoạch tài chính – NSNN 03 năm 2026-2028
- Thông tư yêu cầu các bộ, cơ quan, địa phương xây dựng kế hoạch tài chính và NSNN trung hạn 3 năm: vừa đảm bảo phù hợp với dự báo thu – chi, vừa phù hợp với định hướng phát triển kinh tế – xã hội, chính sách đầu tư công, cơ cấu lại NSNN.
- Có căn cứ lập kế hoạch đối với các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách: sắp xếp, sáp nhập, dừng, giải thể các quỹ không hiệu quả; lập dự toán thu – chi của các quỹ còn lại; báo cáo rõ tình hình vốn, nguồn thu, chi, dự kiến hoạt động.
Một số điểm đáng lưu ý 
- Thông tư được ban hành dựa trên cơ sở nhiều văn bản luật cập nhật gần đây: bao gồm Luật NSNN, Luật Đầu tư công sửa đổi, các luật liên quan đến quản lý tài sản công, thuế, xử lý vi phạm,…
- Yêu cầu rõ ràng hơn về lập dự toán: các cơ quan, đơn vị phải tính toán đầy đủ, chi tiết từng khoản thu – chi, bao gồm cả các khoản thu từ xuất nhập khẩu, từ phí/lệ phí, từ xử lý tài sản công, từ đất, từ xử phạt — nhằm đảm bảo dự toán sát thực tế, tránh tình trạng “dự toán ảo”.
- Đối với các đơn vị có cơ chế tài chính, thu nhập đặc thù (như các đơn vị được hưởng chế độ riêng theo nghị quyết của Quốc hội), Thông tư vẫn cho phép lập dự toán dựa trên cơ chế hiện hành — nghĩa là bảo đảm tính ổn định, linh hoạt phù hợp với đặc điểm đơn vị.
- Việc yêu cầu lập kế hoạch tài chính – NSNN 03 năm giúp Nhà nước có cái nhìn dài hạn hơn, chủ động hơn đối với cân đối ngân sách, phân bổ nguồn lực, hạn chế áp lực “ngân sách một năm” — hỗ trợ quản lý ngân sách công bền vững hơn.
Việc ban hành Thông tư 56/2025/TT-BTC có ý nghĩa khá lớn đối với công tác lập – quản lý ngân sách nhà nước cho năm 2026 và kế hoạch trung hạn 2026-2028:
- Giúp các cơ quan, đơn vị xây dựng dự toán ngân sách một cách chặt chẽ, minh bạch, dựa trên cơ sở pháp lý và thực tế hiện hành — giảm thiểu rủi ro dự toán ảo, hụt thu, hụt chi.
- Tạo điều kiện để kế hoạch tài chính – ngân sách nhà nước 3 năm được lập bài bản, giúp hoạch định chính sách ngân sách, chi đầu tư công, chi thường xuyên, chi đặc thù phù hợp với khả năng nguồn lực, tránh phân bổ manh mún, ngắn hạn.
- Với việc yêu cầu tính đầy đủ các nguồn thu — từ thu nội địa, thu xuất nhập khẩu, thu phí/lệ phí, xử lý tài sản công, đất đai, xử lý vi phạm — giúp Nhà nước dự báo nguồn thu tốt hơn, chủ động hơn trước các biến động kinh tế, chính sách toàn cầu, thương mại quốc tế,…
- Đảm bảo quyền lợi của các đơn vị có cơ chế đặc thù — khi họ vẫn có thể lập dự toán dựa theo cơ chế riêng phù hợp, giúp ổn định hoạt động, tránh xáo trộn do thay đổi chung.
- Cải thiện công tác quản lý, sử dụng NSNN: minh bạch hơn, có căn cứ rõ ràng; đồng thời giúp cơ quan quản lý Nhà nước dễ kiểm soát, giám sát, đảm bảo hiệu quả chi tiêu công.
Thông tư có hiệu lực thi hành kể từ ngày 09/8/2025.