Quy định mới về tiêu chuẩn phân loại đơn vị hành chính

Ngày 28 tháng 11 năm 2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 307/2025/NĐ-CP quy định mới về phân loại đơn vị hành chính.
- Loại đơn vị hành chính
Theo Nghị định thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh là đơn vị hành chính cấp tỉnh loại đặc biệt; các thành phố trực thuộc trung ương còn lại là đơn vị hành chính cấp tỉnh loại I.
Ở cấp tỉnh được phân thành ba loại: loại I, loại II và loại III. Cấp xã được phân thành ba loại: loại I, loại II và loại III. Phường, đặc khu được phân thành bốn loại: loại đặc biệt, loại I, loại II và loại III.
- Các tiêu chí phân loại đơn vị hành chính: Gồm 4 nhóm tiêu chí: Quy mô dân số; Diện tích tự nhiên; Điều kiện phát triển kinh tế - xã hội; Yếu tố đặc thù.
Nghị định quy định phân loại đơn vị hành được thực hiện bằng phương pháp tính điểm. Điểm phân loại đơn vị hành chính là tổng số điểm đạt được của các tiêu chí phân loại đơn vị hành chính tối đa 100 điểm và điểm ưu tiên (nếu có). Điểm của từng tiêu chí được làm tròn đến hai chữ số thập phân.
Tiêu chí phân loại đơn vị hành chính gồm: Tiêu chí về quy mô dân số; tiêu chí về diện tích tự nhiên; tiêu chí về điều kiện phát triển kinh tế - xã hội; tiêu chí đặc thù.
Nghị định nêu rõ, trường hợp tiêu chí đạt ở mức được tính điểm tăng thêm thì điểm tăng thêm được tính theo tỷ lệ phần trăm của mức chênh lệch so với mức được tính điểm tăng thêm của tiêu chí đó.
Phường, đặc khu được phân loại đặc biệt khi có tổng số điểm đạt được từ 90 điểm trở lên (không bao gồm điểm ưu tiên), có quy mô dân số và diện tích tự nhiên lớn, đáp ứng tiêu chí ưu tiên theo quy định.
Đơn vị hành chính được phân loại I khi có tổng số điểm đạt được từ 75 điểm trở lên, trừ trường hợp phường, đặc khu được phân loại đặc biệt.
Đơn vị hành chính được phân loại II khi có tổng số điểm đạt được từ 60 điểm đến dưới 75 điểm.
Đơn vị hành chính đạt dưới 60 điểm thì được phân loại III.
- Nghị định quy định chi tiết cách tính điểm cho từng tiêu chí đối với cấp tỉnh:
Về dân số: tỉnh có dưới 2 triệu dân được tính 10 điểm; trên 2 triệu dân, mỗi 60.000 người tăng thêm được cộng 0,5 điểm, tối đa 25 điểm. Tỉnh miền núi áp dụng mức 75% của thang điểm trên.
Về diện tích: tỉnh có diện tích dưới 8.000 km² được tính 10 điểm; trên mức này, mỗi 200 km² được cộng 0,5 điểm, tối đa 25 điểm.
Về kinh tế - xã hội: gồm 12 tiêu chí như tỷ lệ điều tiết ngân sách về trung ương, tỷ trọng công nghiệp - dịch vụ, tốc độ tăng trưởng kinh tế, thu nhập bình quân, tỷ lệ hộ nghèo, mức độ hài lòng của người dân, tỷ lệ hồ sơ xử lý trực tuyến… Mỗi tiêu chí có mức điểm cụ thể và trần tối đa từ 1 đến 10 điểm tùy lĩnh vực.
Về yếu tố đặc thù: gồm tỷ lệ dân tộc thiểu số, tỷ lệ xã có biên giới đất liền, số di sản quốc gia đặc biệt hoặc UNESCO ghi danh, số lượng đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc. Điểm tối đa cho nhóm đặc thù dao động từ 1 đến 5 tùy tiêu chí.
Thẩm quyền quyết định phân loại đơn vị hành chính
Nghị định nêu rõ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ quyết định công nhận phân loại đơn vị hành chính cấp tỉnh và phường, đặc khu loại đặc biệt.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định phân loại đơn vị hành chính cấp xã, trừ trường hợp do Bộ Nội vụ quyết định.