VAI TRÒ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG LÀ NHÂN TỐ HÀNG ĐẦU QUYẾT ĐỊNH THẮNG LỢI CỦA CÁCH MẠNG VIỆT NAM

Trước khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, các phong trào yêu nước như: Cần Vương, Đông Du, Duy Tân, khởi nghĩa Yên Thế… đều thất bại do thiếu một đường lối đúng đắn và một tổ chức đủ năng lực lãnh đạo. Trong bối cảnh đó, Nguyễn Ái Quốc đã tiếp thu chủ nghĩa Mác - Lênin để tìm ra con đường giải phóng dân tộc phù hợp với điều kiện Việt Nam. Người nhận thức rằng muốn cách mạng thành công phải có một chính đảng cách mạng làm lực lượng tổ chức, giáo dục và lãnh đạo quần chúng.
Từ ngày 3 đến 7/2/1930, dưới sự chủ trì của Nguyễn Ái Quốc, Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản tại Hương Cảng đã quyết định thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam. Sự kiện này chấm dứt cuộc khủng hoảng kéo dài về đường lối cứu nước. Cương lĩnh đầu tiên của Đảng đã xác định mục tiêu giải phóng dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, quy tụ phong trào công nhân và phong trào yêu nước về một trung tâm lãnh đạo thống nhất.
Điểm nổi bật trong đường lối của Đảng là sự kiên định mục tiêu độc lập dân tộc, đồng thời không tách rời độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội. Đây là kết quả của quá trình khảo nghiệm lịch sử. Trong một nước thuộc địa, nhiệm vụ trước mắt và cấp thiết là giải phóng dân tộc; nhưng độc lập chỉ có ý nghĩa bền vững khi gắn với quyền làm chủ của nhân dân, với mục tiêu phát triển đất nước và bảo đảm đời sống ấm no, tự do, hạnh phúc của nhân dân. Vì vậy, tại Hội nghị Trung ương lần thứ tám (tháng 5-1941), Đảng đã đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu và thành lập Mặt trận Việt Minh nhằm huy động tối đa sức mạnh của toàn dân. Sự chuyển hướng chiến lược sáng tạo này đã dẫn tới thắng lợi vĩ đại của Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945 chỉ trong vòng 15 ngày, đưa chính quyền về tay nhân dân.
Sự lãnh đạo của Đảng không chỉ nằm ở việc đề ra chủ trương, mà còn ở khả năng biến chủ trương thành phong trào hành động của quần chúng. Trong Cách mạng Tháng Tám, Đảng đã xây dựng được Mặt trận dân tộc thống nhất rộng rãi, không phân biệt thành phần, nghề nghiệp, tôn giáo, vùng miền hay khuynh hướng chính trị, miễn là cùng hướng tới mục tiêu giành độc lập. Mặt trận Việt Minh là hình thức tổ chức tiêu biểu cho tư tưởng đại đoàn kết toàn dân tộc. Thông qua mặt trận, Đảng đưa đường lối vào đời sống xã hội, kết nối lực lượng chính trị với lực lượng vũ trang, kết hợp đấu tranh ở nông thôn với đấu tranh ở thành thị, tạo ra sức mạnh tổng hợp làm thay đổi tương quan lực lượng. Đảng đã lãnh đạo xây dựng thế trận chiến tranh nhân dân, kết hợp sức mạnh của hậu phương với tiền tuyến, kết hợp đấu tranh quân sự, chính trị và ngoại giao, phát huy tinh thần tự lực, tự cường đồng thời tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ của nhân dân tiến bộ trên thế giới.
Vai trò lãnh đạo của Đảng được khẳng định xuyên suốt qua các thời kỳ lịch sử như: giai đoạn 1930 - 1945, Đảng đã xác lập đường lối giải phóng dân tộc; xây dựng lực lượng và Mặt trận thống nhất; nắm bắt thời cơ tổng khởi nghĩa giành chính quyền, thành lập Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa; giai đoạn 1945 - 1954, Đảng lãnh đạo kháng chiến toàn dân, toàn diện, trường kỳ, kết hợp quân sự, chính trị và ngoại giao bảo vệ chính quyền cách mạng, kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp; giai đoạn 1954 - 1975, Đảng lãnh đạo đồng thời cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc và cách mạng dân tộc dân chủ ở miền Nam, Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước; từ 1986 đến nay, Đảng khởi xướng và lãnh đạo công cuộc đổi mới toàn diện, đưa đất nước đạt được những thành tựu to lớn có ý nghĩa lịch sử. Nhìn lại 40 năm đổi mới, Đại hội XIV của Đảng tiếp tục khẳng định: “Những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử trong 40 năm đổi mới là kết quả của quá trình nỗ lực phấn đấu bền bỉ, liên tục, là kết tinh trí tuệ của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta; khẳng định đường lối đổi mới của Đảng ta là đúng đắn, sáng tạo, phù hợp với thực tiễn Việt Nam và xu thế thời đại; sự lãnh đạo của Đảng, sức mạnh to lớn của Nhân dân và khối đại đoàn kết toàn dân tộc là nhân tố hàng đầu quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam”[1].
Trong giai đoạn phát triển mới, Việt Nam đứng trước nhiều cơ hội và thách thức đan xen. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, biến đổi khí hậu, chuyển đổi số, yêu cầu nâng cao năng suất và chất lượng tăng trưởng, sự biến đổi của cơ cấu xã hội và những vấn đề an ninh phi truyền thống, Đảng yêu cầu phải không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu, để tiếp tục giữ vững vai trò là nhân tố hàng đầu quyết định thắng lợi của cách mạng, Đảng phải thường xuyên tự đổi mới, tự chỉnh đốn, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu, giữ vững mối liên hệ mật thiết với nhân dân. Thực tiễn cho thấy, mọi chủ trương đúng đắn đều cần được thực hiện bởi đội ngũ cán bộ, đảng viên có phẩm chất, năng lực và tinh thần trách nhiệm. Vì vậy, xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ là yêu cầu có tính thường xuyên. Cùng với đó là tăng cường kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng; kiên quyết phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; nâng cao tính nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu.
Đại hội XIV xác định: “Tiếp tục đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện; đổi mới đồng bộ phương thức và nâng cao năng lực tự đổi mới, tự hoàn thiện để tăng cường hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo, cầm quyền của Đảng đối với Nhà nước và xã hội, nhất là xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa...; củng cố niềm tin, sự gắn bó của Nhân dân với Đảng, Nhà nước, chế độ xã hội chủ nghĩa”[2] là những nhiệm vụ trọng tâm. Đây vừa là yêu cầu, vừa là điều kiện để Đảng tiếp tục quy tụ sức mạnh xã hội trong bối cảnh mới. Đảng cần kiên định mục tiêu, đồng thời đổi mới tư duy phát triển; tôn trọng quy luật khách quan và xuất phát từ thực tiễn; phát huy dân chủ. Bên cạnh đó, cần tiếp tục củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc. Đảng lãnh đạo nhưng không làm thay Nhà nước, Mặt trận, các tổ chức xã hội và nhân dân; Đảng định hướng, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ. Sự phối hợp đúng đắn giữa các chủ thể ấy tạo nên sức mạnh của cả hệ thống chính trị, đưa cách mạng Việt Nam tiến lên trong thời kỳ mới.
Tài liệu tham khảo

1. Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026.

2. Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb. Chính trị Quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011.