Thái Nguyên hướng tới “bốn không” trong phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực

Tại tỉnh Thái Nguyên, “bốn không” (không muốn, không thể, không dám, không cần tham nhũng, tiêu cực) là phương châm mà địa phương đang hướng tới trong công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Điều này thể hiện quyết tâm của tỉnh trong phòng ngừa tham nhũng, lãng phí, tiêu cực từ sớm, từ xa, gắn với xây dựng, vận hành chính quyền địa phương hai cấp thực sự liêm chính, gần dân, sát dân, phục vụ Nhân dân, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; chủ động phát hiện, xử lý kịp thời, nghiêm minh các hành vi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Qua đó, góp phần giữ vững ổn định chính trị, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, củng cố niềm tin của Nhân dân, xây dựng Đảng, Nhà nước và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh.
Quyết tâm phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực đã được tỉnh Thái Nguyên thể hiện rõ trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo. Công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực được tỉnh xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2025 - 2030. Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã ban hành đề án chuyên đề để lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện đồng bộ trên địa bàn. Các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị trên toàn địa bàn tỉnh luôn xác định công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên, vừa cấp bách, vừa lâu dài để lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nghiêm túc, đầy đủ, kịp thời, hiệu quả; coi trọng, kết hợp chặt chẽ giữa tích cực thực hiện các giải pháp “phòng ngừa” và chủ động “phát hiện, xử lý” nghiêm minh, kịp thời, đúng quy định các vụ việc, vụ án tham nhũng, tiêu cực. Đặc biệt, trong năm 2025, Ban Chỉ đạo phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tỉnh Thái Nguyên đã chỉ đạo tổ chức thực hiện quyết liệt công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực ngay sau khi sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, thực hiện chính quyền địa phương hai cấp. Đồng thời, ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, tổ chức các phiên họp, cuộc họp chuyên đề nhằm đầy mạnh công tác này trên địa bàn tỉnh.
Công tác tuyên truyền được tỉnh quan tâm thực hiện nhằm phòng ngừa tham nhũng, lãng phí, tiêu cực từ sớm, từ xa. Các cơ quan báo chí của tỉnh thường xuyên đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Thông qua các chương trình như An ninh Thái Nguyên, Đưa Nghị quyết của Đảng vào cuộc sống cùng nhiều tin, bài trên Báo và Phát thanh, Truyền hình Thái Nguyên, nội dung này được lan tỏa sâu rộng trong xã hội.
Đối với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, ngoài việc được quán triệt trong sinh hoạt chi bộ, học tập nghị quyết, còn thường xuyên được tập huấn, bồi dưỡng kiến thức chuyên môn do Ban Nội chính Tỉnh ủy, Thanh tra tỉnh tổ chức. Đồng thời, cấp ủy, chính quyền các đơn vị quan tâm nâng cao chất lượng giáo dục về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong hệ thống giáo dục, Trường Chính trị tỉnh và trung tâm chính trị cấp xã. Nội dung cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư tiếp tục được chú trọng trong công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ các cấp.
Thái Nguyên đã đa dạng hoá các hình thức kiểm tra để kịp thời phát hiện, phòng chống và xử lý các hành vi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Việc phát hiện vi phạm trước hết được thực hiện thông qua tự kiểm tra của các cơ quan, đơn vị; đồng thời qua thanh tra, kiểm tra, giám sát của cấp ủy và cơ quan chức năng. Với những hình thức này, trong thời gian qua, nhiều vụ việc tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trên địa bàn tỉnh đã kịp thời được phát hiện, xử lý, đồng thời mang tính chất răn đe cao đối với những trường hợp tương tự.
Tỉnh đã xử lý nghiêm các vụ án tham nhũng, góp phần cảnh tỉnh, răn đe, phòng ngừa vi phạm, đồng thời thu hồi được nhiều tài sản cho Nhà nước.
Với quan điểm xử lý vi phạm “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”, trong nhiệm kỳ 2021 - 2025, tỉnh đã xử lý kỷ luật 04 tổ chức đảng và 23 đảng viên; khởi tố 72 vụ án với 209 bị can; xét xử 76 vụ án với 219 bị cáo về các tội tham nhũng, chức vụ; đồng thời thu hồi nhiều tài sản cho Nhà nước. Đặc biệt, ngày 17/4/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thái Nguyên đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt tạm giam 03 đối tượng về hành vi đưa hối lộ, nhận hối lộ trong việc cung cấp suất ăn và thực phẩm vào trường học trên địa bàn tỉnh. Đây là vụ việc được dư luận đặc biệt quan tâm. Việc xử lý kịp thời góp phần siết chặt quản lý an toàn thực phẩm trong trường học và củng cố niềm tin của Nhân dân.
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực của tỉnh vẫn còn gặp phải một số khó khăn, hạn chế như: một số địa phương, đơn vị chưa quan tâm đúng mức đến công tác này; một số quy định của pháp luật liên quan đến phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực còn có vướng mắc trong khi thực hiện… Để hướng tới “bốn không” (không muốn, không thể, không dám, không cần tham nhũng, tiêu cực) trong công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, cần thực hiện một số giải pháp như sau:
Thứ nhất, tiếp tục nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người đứng đầu 
Bên cạnh việc tích cực tuyên truyền về các chỉ thị, nghị quyết về công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, cần đề cao hơn nữa sự gương mẫu, quyết liệt, “nói đi đôi với làm và làm đi đôi với nói” của người đứng đầu và tập thể lãnh đạo các cấp, cơ quan, tổ chức, đơn vị, địa phương trong phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Từ đó, góp phần lan tỏa văn hóa liêm chính trong cơ quan.
Tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo công tác phát hiện, xử lý vụ việc, vụ án tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Đặc biệt, cần xử lý nghiêm người đứng đầu không chủ động lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện việc phát hiện, xử lý, có các hành vi bao che, ngăn cản việc phát hiện, xử lý tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Ngoài ra, cần xử lý nghiêm trường hợp cán bộ, đảng viên nhũng nhiễu, vòi vĩnh, gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp.
Thường xuyên quan tâm, thực hiện đúng, đầy đủ các chế độ chính sách; kịp thời nắm và giải quyết tâm tư, nguyện vọng, quyền lợi chính đáng của cán bộ, nhân viên; tạo động lực để họ nâng cao chất lượng, hiệu quả công việc, đạo đức công vụ, đạo đức nghề nghiệp. Thực hiện có hiệu quả quy chế dân chủ, kịp thời phát hiện, xử lý những vấn đề nảy sinh ngay từ cơ sở.
Thứ hai, làm tốt công tác tuyên truyền về phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực
Hoạt động của các cơ quan báo chí, tuyên truyền cần tiếp tục làm tốt theo phương châm “Chủ động, kịp thời, hiệu quả” trong công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Đồng thời, tiếp tục đẩy mạnh, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức, trách nhiệm, kiên trì xây dựng văn hóa tiết kiệm, liêm chính, không tham nhũng, tiêu cực trong đội ngũ cán bộ, đảng viên và Nhân dân.    
Sử dụng có hiệu quả công cụ truyền thông và sự giám sát của Nhân dân trong công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Từ đó, giúp cán bộ, đảng viên tự soi, tự sửa, rút kinh nghiệm, từ đó không thể, không dám và không muốn tham nhũng, tiêu cực.
Cùng với đó, cần đấu tranh, phản bác thông tin, quan điểm sai trái, thù địch, các biểu hiện tiêu cực, lãng phí, né tránh gây cản trở công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Đồng thời, tuyên dương những mô hình hay, cách làm sáng tạo, tập thể, cá nhân điển hình trong công tác này. Bên cạnh đó, cần công khai kết quả công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; kết quả thanh tra, kiểm tra các vụ việc và điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án đối với các vụ việc, vụ án tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tới đông đảo người dân.
Thứ ba, đẩy mạnh cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng, Nhà nước.
Bên cạnh việc công khai các thủ tục hành chính, cần công khai những chính sách, quy định của Đảng, Nhà nước, những quyền lợi nhân dân được hưởng có liên quan đến trách nhiệm và quyền hạn của các vị trí việc làm trong các cơ quan, đặc biệt là các vị trí liên quan tới tiếp công dân. Đây là cơ sở để nhân dân đối chiếu trong quá trình giám sát và thụ hưởng, để chính quyền thực sự liêm chính, gần dân, sát dân, phục vụ Nhân dân.
Cần tiếp tục chú trọng các giải pháp phòng ngừa “từ sớm, từ xa” bằng việc tập trung thúc đẩy mạnh mẽ việc xây dựng, kết nối, chia sẻ dữ liệu, thực hiện các dịch vụ công trực tuyến nhằm nâng cao hiệu quả phục vụ người dân và doanh nghiệp, tránh để xảy ra nhũng nhiễu, tham nhũng, tiêu cực. Đồng thời, việc cải cách hành chính cần thực hiện quyết liệt hơn, mở rộng các lĩnh vực cung cấp dịch vụ công trực tuyến.
Thứ tư, nâng cao đạo đức công vụ, nhận thức về trách nhiệm phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong đội ngũ cán bộ, công chức.
Xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, có đạo đức trong sáng, năng lực nổi bật, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đổi mới sáng tạo, dám hành động vì lợi ích chung, là hạt nhân đoàn kết. Thực hiện việc chuyển đổi vị trí công tác theo định kỳ, điều chuyển vị trí công tác đối với những cán bộ, công chức không hoàn thành nhiệm vụ, mức độ hài lòng của người dân không cao, uy tín giảm sút. 
 Đẩy mạnh công tác thanh tra công vụ và kiểm tra, giám sát đột xuất việc chấp hành kỷ luật, kỷ cương của cán bộ, công chức. Bên cạnh đó, có biện pháp cảnh báo, phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa, gắn với kiểm soát quyền lực và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong các lĩnh vực.
Mỗi cán bộ, công chức phải luôn có ý thức tự rèn luyện bản thân, hình thành văn hóa về liêm chính trong hoạt động công vụ. Đó là ý thức tuân thủ pháp luật, hành vi ứng xử văn hóa dựa trên các nguyên tắc đạo đức, truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Đồng thời, cần xây dựng cho mình lối sống trong sáng, liêm, chính, gương mẫu, kiên quyết đấu tranh với tình trạng suy thoái biến chất, các hành vi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong quá trình thực thi công vụ.
Hướng tới mục tiêu “bốn không” trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực là quá trình lâu dài, đòi hỏi quyết tâm chính trị cao, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự giám sát của Nhân dân. Với những kết quả đã đạt được, Thái Nguyên có cơ sở để tiếp tục xây dựng nền hành chính liêm chính, minh bạch, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Tài liệu tham khảo

1. Tỉnh uỷ Thái Nguyên, Đề án “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên nhiệm kỳ 2025 - 2030”

2. https://thainguyen.dcs.vn/xay-dung-dang/cong-tac-noi-chinh/ban-chi-dao-phong-chong-tham-nhung-lang-phi-tieu-cuc-tinh-tong-ket-cong-tac-nam-2025-1435.html