Ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí

Nhằm tạo sức lan tỏa rộng khắp, hướng đến xây dựng văn hóa tiết kiệm, chống lãng phí trong toàn xã hội, chú trọng đến việc giáo dục và xây dựng lối sống tiết kiệm trong toàn xã hội, Luật quy định ngày 31/5 hàng năm là “Ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí” (khoản 1 Điều 9 và được thực hiện từ năm 2026)
Việc Luật quy định “Ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí” trên tinh thần tư tưởng của Hồ Chí minh về “Kiệm”. Theo đó, ngày này được lấy theo ngày bài viết "Thế nào là Kiệm"  được đăng trên Báo Cứu Quốc (ngày 31/5/1949) là để lan tỏa tư tưởng của của Người về tiết kiệm, chống lãng phí, qua đó xây dựng văn hóa tiết kiệm trong toàn xã hội.
Quy định đó là đòn bẩy cần thiết để chuyển hóa các quy định pháp luật thành hành động “tự giác” "tự nguyện” hằng ngày của mỗi người dân. Khi tiết kiệm trở thành ý thức tự thân thay vì ép buộc, xã hội sẽ hình thành lối sống văn minh, giúp bảo tồn tài nguyên và tối ưu hóa nguồn lực cho sự phát triển bền vững của đất nước.
Để triển khai có hiệu quả "Ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí", Dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Tiết kiệm, chống lãng phí do Bộ Tài chính chủ trì xây dựng đề xuất:
Việc tổ chức được thực hiênh hằng năm , bảo đảm tiết kiệm, thiết thực, hiệu quả; ưu tiên triển khai thực hiện trên môi trường điện tử; phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và điều kiện của cơ quan, tổ chức, đơn vị; bảo đảm công khai, minh bạch trong việc tổ chức thực hiện của cơ quan, tổ chức, đơn vị.
Các hoạt động nhằm triển khai được tiến hành đa dạng gồm: Tuyên truyền, khẳng định vị trí, vai trò của văn hóa tiết kiệm, chống lãng phí trong quản lý nhà nước và đời sống xã hội; phổ biến quy định pháp luật về tiết kiệm, chống lãng phí gắn với đời sống của nhân dân, chức năng, nhiệm vụ của cơ quan, tổ chức, đơn vị. Phát động phong trào, cuộc thi để tiếp nhận và lan tỏa các sáng kiến, giải pháp về tiết kiệm, chống lãng phí trong quản lý nhà nước và hoạt động sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng của người dân. Đồng thời, biểu dương, khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích tiêu biểu, sáng kiến, giải pháp hiệu quả trong công tác tiết kiệm, chống lãng phí…
Về hình thức tổ chức, dự thảo Nghị định quy định ngày này được tổ chức dưới các hình thức như phương tiện thông tin đại chúng, trang thông tin điện tử hoặc cổng thông tin điện tử của cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp, ứng dụng nền tảng số, mạng xã hội và các hình thức truyền thông khác để lan tỏa văn hóa tiết kiệm, chống lãng phí và hình thức khác theo hướng dẫn của Bộ Tài chính.
Đáng chú ý, về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiết kiệm, chống lãng phí, Bộ Tài chính đã đề xuất mức phạt tiền từ 5-10 triệu đồng đối với các hành vi: Không ban hành hướng dẫn tổ chức ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí; không triển khai ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí theo quy định.
Như vậy việc quy định “Ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí” có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn nhằm định hình lối sống văn minh, trách nhiệm cho toàn xã hội. Để tinh thần này thực sự đi vào đời sống, các cơ quan, tổ chức phải đóng vai trò tiên phong trong việc siết chặt kỷ cương, đổi mới phương thức quản lý tài chính công, tài sản công, và chủ động xây dựng các phong trào thi đua thiết thực triển khai phong trào “tiết kiệm, chống lãng phí”. Sự vào cuộc quyết liệt của hệ thống chính trị sẽ là nền tảng vững chắc để “tiết kiệm” thành nguồn lực nội sinh, thúc đẩy đất nước phát triển phồn vinh và bền vững.

ThS Nguyễn Thị Hồng Mây
Trưởng khoa Nhà nước và pháp luật