Nâng cao năng lực thực thi và đạo đức công vụ của đội ngũ cán bộ, công chức - yếu tố then chốt quyết định chất lượng thi hành pháp luật cấp cơ sở

Từ thực tiễn địa phương cho thấy, thời gian qua, ý thức chấp hành kỷ luật, kỷ cương và trách nhiệm trong thực thi công vụ của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã đã có những chuyển biến tích cực. UBND xã đã triển khai kế hoạch cải cách hành chính năm 2026 với 12 nhiệm vụ trọng tâm; đồng thời ban hành các kế hoạch về kiểm tra công vụ, xây dựng chính quyền thân thiện, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động công vụ và tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính. Điều đáng quan tâm là kỷ luật, kỷ cương không chỉ được thể hiện qua quy định mà từng bước được chuyển hóa thành kết quả giải quyết công việc cụ thể.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, xã đã tiếp nhận 2.173 hồ sơ thủ tục hành chính, 100% hồ sơ tiếp nhận trực tuyến; đã giải quyết 2.094 hồ sơ, giải quyết đúng và trước hạn, đạt 99,85%.
Đây không đơn thuần là những con số về cải cách hành chính. Phía sau mỗi hồ sơ là một công việc, một nhu cầu, thậm chí là quyền và lợi ích hợp pháp mà người dân đang chờ được giải quyết. Vì vậy, giải quyết đúng quy định nhưng đồng thời phải đúng thời hạn, đúng trách nhiệm cũng chính là biểu hiện cụ thể của ý thức thượng tôn pháp luật và đạo đức công vụ.
Cùng với đó, năng lực thực thi nhiệm vụ của đội ngũ cán bộ, công chức tiếp tục được quan tâm. Trong 6 tháng đầu năm, địa phương đã cử 02 đồng chí học Trung cấp lý luận chính trị và có 23 lượt công chức tham gia các lớp bồi dưỡng, tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ. Công tác đánh giá cán bộ cũng từng bước gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ; triển khai đánh giá, xếp loại cán bộ lãnh đạo, quản lý theo quý; ban hành hướng dẫn đánh giá cán bộ, công chức, viên chức gắn với phương pháp KPI, hướng tới đánh giá hiệu quả công việc cụ thể.
Những kết quả trên cho thấy nhận thức về công vụ đang từng bước chuyển biến theo hướng rõ hơn về trách nhiệm: cán bộ không chỉ làm đúng quy trình mà phải quan tâm đến kết quả cuối cùng; không chỉ hoàn thành phần việc được giao mà phải có trách nhiệm đối với chất lượng và tiến độ công việc. Đó cũng chính là cơ sở để xây dựng hình ảnh người cán bộ gần dân, trọng dân, có trách nhiệm và tận tụy phục vụ Nhân dân.
Bên cạnh kết quả đạt được, thực tiễn năng lực đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã vẫn còn những vấn đề cần tiếp tục khắc phục: Năng lực công nghệ thông tin, kỹ năng số của một bộ phận cán bộ còn hạn chế; công tác phối hợp giữa cơ quan chuyên môn xã với các xóm còn hạn chế. Trong điều kiện hiện nay, những bất cập này tác động trực tiếp đến chất lượng thực thi công vụ. Khi thủ tục hành chính ngày càng được thực hiện trên môi trường số, thì kỹ năng số không còn là kỹ năng bổ trợ mà đã trở thành một phần của năng lực công vụ. Bên cạnh đó, thực tiễn cũng đặt ra yêu cầu phải tiếp tục nâng cao hơn nữa tinh thần chủ động và trách nhiệm phối hợp trong giải quyết công việc. Bởi một thủ tục có thể liên quan đến nhiều cán bộ, nhiều bộ phận. Nếu một khâu chậm, cả quy trình có thể chậm; và người phải chờ cuối cùng vẫn là người dân. Từ đó, hình ảnh người cán bộ “công bộc” của Nhân dân cần được nhìn nhận một cách đầy đủ. Không chỉ là thái độ hòa nhã, gần gũi, mà trước hết phải là người có đủ năng lực để giải quyết công việc, có kỷ luật để thực hiện đúng quy định và có trách nhiệm đến cùng với nhiệm vụ được giao.
Từ thực tiễn trên, để nâng cao năng lực thực thi và đạo đức công vụ của đội ngũ cán bộ, công chức góp phần nâng cao chất lượng thi hành pháp luật cấp cơ sở cần giải pháp mang tính cụ thể như sau:
Một là, tiếp tục xây dựng ý thức thượng tôn Hiến pháp và pháp luật thành chuẩn mực trong thực thi công vụ. Mỗi cán bộ, công chức phải hình thành thói quen làm việc dựa trên pháp luật: đúng thẩm quyền, đúng trình tự, đúng thời hạn; không giải quyết theo cảm tính, không tùy tiện đặt thêm yêu cầu và không vì thuận tiện cho cơ quan mà gây khó khăn cho người dân.
Hai là, nâng cao năng lực thực thi gắn với yêu cầu thực tế của từng vị trí việc làm. Bên cạnh cập nhật kiến thức pháp luật và chuyên môn, cần chú trọng kỹ năng xử lý tình huống, kỹ năng giao tiếp với công dân, kỹ năng phối hợp và đặc biệt là kỹ năng số. Việc đào tạo cần hướng đến mục tiêu rất cụ thể: sau đào tạo, chất lượng và hiệu quả công việc phải được nâng lên.
Ba là, tiếp tục siết chặt kỷ luật, kỷ cương gắn với trách nhiệm cá nhân; đánh giá cán bộ bằng tiến độ, chất lượng và sản phẩm công việc. Cần khuyến khích sự chủ động, trách nhiệm, đồng thời kịp thời chấn chỉnh biểu hiện né tránh, đùn đẩy hoặc chậm trễ trong thực hiện nhiệm vụ.
Bốn là, cần tiếp tục xây dựng văn hóa công vụ theo tinh thần lấy người dân làm trung tâm phục vụ. Sự tận tụy phải được thể hiện bằng những việc rất cụ thể: hướng dẫn rõ ràng, giải quyết đúng hẹn, ứng xử chuẩn mực, lắng nghe ý kiến của người dân và có trách nhiệm với công việc đến cùng.
Như vậy, thực tiễn tại xã Tân Khánh cho thấy, muốn pháp luật được thực thi nghiêm minh ở cơ sở, trước hết người thực thi pháp luật phải nghiêm với chính mình.
          Nghiêm trong chấp hành pháp luật;
          Nghiêm trong kỷ luật, kỷ cương;
          Vững trong chuyên môn, nghiệp vụ;
          Và tận tâm trong phục vụ Nhân dân.
Một nền hành chính hiện đại cần công nghệ, một nền hành chính hiệu quả cần quy trình, nhưng một nền hành chính thực sự phục vụ thì yếu tố quyết định cuối cùng vẫn là con người. Mỗi hồ sơ được giải quyết đúng hạn là thêm một lần người dân cảm nhận được hiệu lực của pháp luật. Mỗi cán bộ thực hiện tốt trách nhiệm của mình là thêm một phần niềm tin của Nhân dân được củng cố.
Vì vậy, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức vững về pháp luật, chắc về nghiệp vụ, nghiêm về kỷ luật, chuẩn mực về đạo đức và tận tụy phục vụ Nhân dân chính là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng thi hành pháp luật và xây dựng chính quyền cơ sở ngày càng vững mạnh.