Tỉnh Uỷ Thái Nguyên - Trường Chính Trị

http://truongchinhtrithainguyen.gov.vn

Nâng cao chất lượng công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp trong lĩnh vực hình sự tại Viện Kiểm sát Nhân dân tỉnh thái nguyên

Công tác thực hành quyền công tố (THQCT) và kiểm sát hoạt động tư pháp (KS HĐTP) trong lĩnh vực hình sự trong lĩnh vực hình sự giữ một vai trò, vị trí hết sức quan trọng, then chốt trong hoạt động tư pháp, nhằm bảo đảm pháp luật được thực hiện nghiêm chỉnh và thống nhất, góp phần bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, và giữ vững trật tự an toàn xã hội. Đây là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt của ngành Kiểm sát nhân dân, quyết định đến chất lượng giải quyết các vụ án hình sự.
Nhận thức rõ vai trò đó, lãnh đạo Viện Kiểm sát nhân dân (VKSND) tỉnh Thái Nguyên đã áp dụng nhiều biện pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác kiểm sát, kịp thời phát hiện những thiếu sót, tồn tại, để hạn chế đến mức thấp nhất việc bỏ lọt tội phạm, làm oan người vô tội, kết quả đạt được cụ thể sau:
Công tác giải quyết tin báo về tội phạm và kiểm sát việc áp dụng biện pháp ngăn chặn bảo đảm tiến độ, chất lượng
Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh đã chủ động quản lý, theo dõi, phối hợp thường xuyên với Cơ quan điều tra (CQĐT) để phân loại nguồn tin báo về tội phạm, kịp thời nắm bắt những tình tiết phát sinh để đề ra yêu cầu xác minh; thường xuyên theo dõi, đôn đốc yêu cầu CQĐT thực hiện yêu cầu xác minh và chủ động phối hợp với CQĐT đấu tranh làm rõ vụ việc có dấu hiệu tội phạm hay không để xử lý, giải quyết đảm bảo đúng pháp luật, không để tin báo quá hạn gây bức xúc trong nhân dân. Tập trung triển khai nghiêm túc, có hiệu quả quy định của pháp luật, các Quy chế phối hợp giữa Viện kiểm sát (VKS) với ngành Công an; thực hiện đầy đủ nhiệm vụ, quyền hạn của VKS khi xem xét phê chuẩn các Lệnh, Quyết định áp dụng biện pháp ngăn chặn, biện pháp cưỡng chế của CQĐT; tham gia hoặc trực tiếp lấy lời khai, gặp hỏi người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp trước khi xem xét phê chuẩn; bảo đảm các Quyết định phê chuẩn của VKS có căn cứ, đúng pháp luật; không để xảy ra việc CQĐT lạm dụng hoặc có vi phạm trong việc áp dụng, thay đổi, hủy bỏ biện pháp ngăn chặn, biện pháp cưỡng chế; thực hiện đồng bộ các giải pháp để kiểm sát chặt chẽ việc tiếp nhận, thụ lý, giải quyết nguồn tin về tội phạm của CQĐT; ban hành Yêu cầu xác minh đối với tin báo CQĐT đã giải quyết; đảm bảo tỷ lệ giải quyết tin báo đúng thời hạn đạt 100%.
Ngoài ra, VKS hai cấp đã chủ động phối hợp với CQĐT nhằm kiểm sát chặt chẽ, kịp thời, đầy đủ, đúng quy định trong việc thụ lý và giải quyết nguồn tin về tội phạm; xây dựng kế hoạch phân công kiểm sát viên phụ trách từng địa bàn; hằng tuần, hằng tháng tổng hợp, đánh giá, chỉ đạo và phối hợp kiểm sát chặt chẽ ngay từ đầu nguồn tin về tội phạm. VKS trực tiếp kiểm sát 28 cuộc vượt 17 cuộc so với chỉ tiêu cả năm; kịp thời phát hiện các vi phạm trong hoạt động giải quyết nguồn tin về tội phạm, ban hành: 53 kiến nghị khắc phục vi phạm và phòng ngừa tội phạm, vi phạm pháp luật trong đó 100% kiến nghị đều được chấp nhận, tiếp thu.
Nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra án hình sự
Việc THQCT, kiểm sát bảo đảm việc khởi tố, thụ lý điều tra đúng quy định của pháp luật; tham gia đầy đủ các hoạt động tố tụng bắt buộc của Kiểm sát viên; thực hiện nghiêm các nguyên tắc của pháp luật hình sự, trong đó chú trọng nguyên tắc suy đoán vô tội, trọng chứng hơn trọng cung, kịp thời chuyển hóa chứng cứ chứng minh tội phạm trong giải quyết các vụ án hình sự. Kiểm sát viên nắm chắc, thực hiện đầy đủ các biện pháp nghiệp vụ; bảo đảm tiến độ giải quyết, chủ động đề ra các yêu cầu điều tra, kiểm sát chặt chẽ việc thu thập chứng cứ gỡ tội, buộc tội, cũng như các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự một cách khách quan, thận trọng...; trên cơ sở đó định hướng quá trình điều tra, xác minh làm rõ bản chất, sự thật của vụ án để giải quyết vụ án toàn diện, khách quan.
Công tác THQCT và kiểm sát điều tra (KSĐT) được đề cao, tập trung kiểm sát đảm bảo tiến độ, thời hạn điều tra 100% các vụ án hình sự; các trường hợp áp dụng, thay đổi, hủy bỏ biện pháp ngăn chặn đều đúng pháp luật, tỷ lệ số người bị bắt, tạm giữ về giữ hình sự chuyển khởi tố bị can đạt 100%, tỷ lệ khởi tố đối với các trường hợp bắt người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp được VKS phê chuẩn gia hạn tạm giữ đạt 100%; việc khởi tố, điều tra đều đúng người, đúng tội, không bỏ lọt tội phạm, không làm oan người vô tội, không có án đình chỉ miễn trách nhiệm hình sự không đúng quy định của pháp luật có trách nhiệm của VKS; chủ động đề ra yêu cầu điều tra đối với các vụ án hình sự CQĐT thụ lý, đảm bảo kịp thời, có chất lượng tốt; 100% Yêu cầu điều tra của VKS được CQĐT chấp nhận, thực hiện; giải quyết án trong giai đoạn điều tra đúng thời hạn; VKS trả hồ sơ để điều tra bổ sung được CQĐT chấp nhận 16 vụ/1.457 vụ CQĐT đã đề nghị truy tố, chiếm tỷ lệ 1,1%; xác định án trọng điểm 212 vụ/1.490 vụ thụ lý mới, đạt tỷ lệ 14,2%; áp dụng thủ tục rút gọn 06 vụ/06 vụ án có đủ điều kiện, đạt tỷ lệ 100%. Đã ban hành 35 kiến nghị khắc phục vi phạm, các kiến nghị đều được chấp nhận, tiếp thu. Ban hành Kế hoạch và tiến hành kiểm tra, rà soát, giải quyết tin báo và các vụ án hình sự tạm đình chỉ đối với 09 VKS cấp huyện thuộc tỉnh Thái Nguyên cũ trước khi hợp nhất.
1
                                                                                                                                                                         Ảnh: Thu Hường
                                                                                                                                                   Nguồn ảnh: https://vksndtn.thainguyen.gov.vn/

Chất lượng công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp trong giai đoạn truy tố được cải thiện
Các đơn vị VKS hai cấp tỉnh đã thực hiện tốt công tác THQCT, kiểm sát HĐTP trong giai đoạn truy tố và quyết định việc truy tố bị can ra trước Tòa án để xét xử; ban hành quyết định truy tố đúng thời hạn, đúng tội danh đối với 100% vụ án, bị can đã kết thúc điều tra đề nghị truy tố; tỷ lệ giải quyết án ở VKS đạt 100%; Tòa án trả hồ sơ để điều tra bổ sung được VKS chấp nhận 19 vụ/1.475 vụ VKS đã truy tố; thực hiện nghiêm việc hỏi cung, phúc cung bị can trước khi ban hành quyết định giải quyết trong giai đoạn VKS thụ lý giải quyết; nâng cao kỹ năng THQCT và kiểm sát giải quyết án hình sự, ứng dụng công nghệ thông tin thông qua việc thực hiện số hóa hồ sơ và tổng hợp chứng cứ bằng sơ đồ tư duy đối với 100% các vụ án VKS thụ lý giải quyết. Vì vậy, không có trường hợp nào VKS truy tố oan, sai hoặc bỏ lọt tội phạm, người phạm tội; không có trường hợp nào Tòa án tuyên bị cáo không phạm tội hoặc khác với tội danh VKS đã truy tố.
Chất lượng thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử án hình sự tại phiên tòa
Trong công tác THQCT và kiểm sát xét xử (KSXX) vụ án hình sự, đã kiểm sát 100% bản án, quyết định của Tòa án và lập Phiếu kiểm sát theo quy định. Trong quá trình xét xử, Kiểm sát viên (KSV) chủ động tham gia xét hỏi để làm rõ sự thật khách quan của vụ án; kịp thời bổ sung những vấn đề phát sinh trong quá trình xét xử vào bản luận tội để nâng cao chất lượng bản luận tội, bảo vệ tốt cáo trạng truy tố; kiểm sát chặt chẽ biên bản phiên tòa và lập biên bản kiểm tra ngay sau khi kết thúc phiên tòa. Trong kỳ, không có án bị cấp trên hủy do có lỗi của VKS.
Đồng thời, tiếp tục tăng cường, nâng cao kỹ năng THQCT và KSXX tại phiên tòa thông qua việc phối hợp tổ chức 367 phiên tòa rút kinh nghiệm/135 KSV=2,7 phiên toà/01 KSV và 1.769 phiên tòa số hóa. Lãnh đạo VKS trực tiếp THQCT, KSXX 131 phiên/44 đồng chí= 2,9 phiên/1 đồng chí lãnh đạo, vượt 1,9 phiên/1 lãnh đạo. Các đơn vị thuộc hai ngành Tòa án và VKS thực hiện tốt Quy chế, Kế hoạch phối hợp, đều có phiên tòa rút kinh nghiệm chung và phối hợp tổ chức các phiên tòa “số hóa”. Đã kịp thời phát hiện các vi phạm trong hoạt động xét xử vụ án hình sự, ban hành: 44 Kiến nghị khắc phục vi phạm, 06 Kháng nghị phúc thẩm. Trong kỳ, có 05 vụ/ 09 bị cáo do VKS kháng nghị được Tòa án cấp phúc thẩm xét xử, Tòa án chấp nhận Kháng nghị của VKS 05 vụ các kiến nghị đều được chấp nhận, tiếp thu. Ngoài ra, các đơn vị VKS hai cấp đã hoàn thành Cuộc thi “Kỹ năng báo cáo kết quả nghiên cứu vụ án hình sự trong giai đoạn xét xử sơ thẩm” và tổng kết, đánh giá kết quả, rút kinh nghiệm chung nhằm nâng cao chất lượng tự đào tạo và chất lượng chuyên môn, nghiệp vụ của đội ngũ công chức, Kiểm sát viên.
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác thực hành quyền công tố và Kiểm soát hoạt động tư pháp trong lĩnh vực hình sự cũng có một số hạn chế còn tồn tại như sau: TAND tỉnh Thái Nguyên xét xử phúc thẩm hủy 01 vụ án hình sự; 01 vụ, 01 việc dân sự; sửa 02 vụ án dân sự, 01 vụ án hành chính do có trách nhiệm của VKS khu vực. Mức độ áp dụng sâu rộng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong toàn bộ quy trình kiểm sát và đấu tranh, đặc biệt là khai thác dữ liệu lớn hoặc công nghệ chuyên sâu như: công cụ phân tích chứng cứ điện tử, chưa được đồng bộ và tối ưu hóa ở tất cả các VKS khu vực. Trình độ chuyên môn của một bộ phận KSV chưa thực sự đồng đều, đặc biệt là KSV mới hoặc KSV ở các VKS khu vực.
Trong thời gian tới để nâng cao chất lượng công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp trong lĩnh vực hình sự, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Thái Nguyên cần thực hiện đồng bộ một số giải pháp sau:
Thứ nhất, nâng cao trách nhiệm và vai trò của người đứng đầu, cán bộ, công chức trong toàn ngành; đảm bảo chất lượng công tác THQCT và kiểm sát HĐTP, phát hiện kịp thời vi phạm, ban hành kháng nghị, kiến nghị, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh và thống nhất. Phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị VKS sau hợp nhất, với cấp ủy, chính quyền, cơ quan tố tụng và tư pháp, phục vụ hiệu quả nhiệm vụ chính trị tại địa phương. Tăng cường phòng, chống oan sai, bỏ lọt tội phạm; nâng cao chất lượng kiểm sát hình sự, ứng dụng công nghệ thông tin trong tổng hợp chứng cứ, số hóa hồ sơ, phiên tòa điện tử; phối hợp xử lý hiệu quả các vụ án tham nhũng, kinh tế, bảo đảm thu hồi tối đa tài sản cho Nhà nước.
Thứ hai, nâng cao chất lượng cán bộ, KSV thông qua việc tăng cường đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ, ý thức trách nhiệm và bản lĩnh nghề nghiệp; gắn kết quả học tập, rèn luyện với công tác đánh giá, thi đua, khen thưởng, quy hoạch và bổ nhiệm cán bộ. Tổ chức các lớp tập huấn chuyên đề định kỳ theo hướng dẫn của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, tập trung vào các lĩnh vực có án bị hủy, sửa và các dạng tội phạm mới, phức tạp (án kinh tế, công nghệ cao). Phân tích, đánh giá, công khai rút kinh nghiệm đối với những vụ án hình sự bị hủy và án dân sự, hành chính bị hủy/sửa để KSV toàn tỉnh làm bài học sâu sắc, từ đó nâng cao chất lượng tự đào tạo. Tiếp tục đẩy mạnh phong trào tổ chức phiên tòa rút kinh nghiệm và phiên tòa số hóa, chú trọng phân tích kỹ năng đối đáp, xử lý tình huống bất ngờ và đánh giá chứng cứ gỡ tội của KSV tại phiên tòa. Thực hiện luân chuyển, biệt phái KSV giữa VKS tỉnh và VKS khu vực một cách linh hoạt, tạo điều kiện cho KSV mới cọ xát và học hỏi kinh nghiệm giải quyết các vụ án khó.  Siết chặt kỷ luật nghiệp vụ, đặc biệt là trách nhiệm của lãnh đạo VKS khu vực trong việc kiểm tra, phê duyệt các quyết định quan trọng nhằm ngăn ngừa việc ban hành các quyết định tố tụng dẫn đến án bị hủy, sửa.
Thứ ba, tăng cường công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành của lãnh đạo đơn vị theo hướng sâu sát, kịp thời, hiệu quả; thường xuyên kiểm tra, hướng dẫn, đôn đốc việc thực hiện nhiệm vụ, kịp thời phát hiện, chấn chỉnh sai sót. Yêu cầu 100% vụ án hình sự phải xây dựng kế hoạch kiểm sát chặt chẽ ngay từ đầu, trong đó yêu cầu điều tra phải được cụ thể hóa, mang tính định hướng, có giá trị cao trong việc làm rõ bản chất vụ án và thu thập chứng cứ buộc tội, gỡ tội một cách khách quan. Theo dõi và kiểm tra, đôn đốc chặt chẽ việc Cơ quan điều tra thực hiện 100% yêu cầu Điều tra của VKS, đảm bảo việc thực hiện là nghiêm túc, có hiệu quả thực tế, không mang tính hình thức. Tổ chức các đợt kiểm tra chéo, rà soát hồ sơ vụ án hình sự giữa các VKS khu vực để phát hiện sớm và kịp thời chấn chỉnh những thiếu sót về thủ tục tố tụng và chứng cứ trước khi chuyển hồ sơ sang giai đoạn tiếp theo.
Thứ tư, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong hoạt động nghiệp vụ và quản lý, điều hành, sử dụng hiệu quả các phần mềm, hệ thống điện tử nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác kiểm sát. Bảo đảm đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất, đường truyền và các thiết bị chuyên dụng tại tất cả các VKS khu vực, tạo điều kiện đồng bộ để thực hiện việc số hóa hồ sơ và tham gia phiên tòa số hóa đạt chất lượng cao. Triển khai mua sắm, đào tạo và ứng dụng các công cụ phần mềm chuyên sâu (ví dụ: công cụ phân tích chứng cứ điện tử, xử lý dữ liệu lớn) để hỗ trợ KSV trong việc phân tích chứng cứ, đặc biệt là các vụ án phức tạp, nhằm đảm bảo tính khoa học, chính xác và hiệu quả.

TÀI LIỆU THAM KHẢO:
1. Báo cáo số 923/BC-VKS, ngày 25/11/2025 của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Thái Nguyên về kết quả công tác năm 2025 của ngành Kiểm sát nhân dân tỉnh Thái Nguyên
2. https://baothainguyen.vn/phap-luat/202512/nang-cao-chat-luong-thuc-hanh-quyen-cong-to-f063b51/
3. https://baoquangninh.vn/doi-moi-nang-cao-hieu-qua-thuc-hanh-quyen-cong-to-va-kiem-sat-tu-phap-3381144.html
4.https://m.tapchiqptd.vn/vi/giao-duc-qp-va-an-giao-duc-phap-luat/nang-cao-nang-luc-thuc-hanh-quyen-cong-to-va-kiem-sat-hoat-dong-tu-phap-dap-ung-yeu-cau-nhiem-vu-24584.html
 

Hồ Sĩ Bách
Khoa Nhà nước và pháp luật
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây