Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 28/7/2026 Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam

Nghị quyết số 19-NQ/TW được ban hành trên cơ sở tổng kết thực tiễn 40 năm đổi mới và 35 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, đất nước đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử; quy mô nền kinh tế, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế không ngừng được nâng cao; Việt Nam trở thành nước có thu nhập trung bình cao, đời sống nhân dân ngày càng được cải thiện. Tuy nhiên, quá trình phát triển vẫn còn những hạn chế, nhất là mô hình tăng trưởng còn dựa nhiều vào vốn, tài nguyên và lao động chi phí thấp; năng suất lao động, năng lực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo chưa đáp ứng yêu cầu; năng lực tự chủ chiến lược còn hạn chế; quản trị quốc gia, phát triển văn hóa, bảo vệ môi trường, an sinh xã hội và thích ứng với biến đổi khí hậu vẫn còn những mặt cần tiếp tục đổi mới.
Trong bối cảnh tình hình thế giới biến động nhanh, phức tạp, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng, cùng với những cơ hội và thách thức của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, Nghị quyết số 19-NQ/TW xác định yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ mô hình phát triển để tạo động lực tăng trưởng mới, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và bảo đảm phát triển nhanh, bền vững.
Nghị quyết số 19-NQ/TW đã xác định 5 quan điểm chỉ đạo:
1. Đổi mới mô hình phát triển là nhiệm vụ chiến lược, có ý nghĩa lịch sử, gắn với xây dựng và hoàn thiện hệ sinh thái phát triển; kiên định chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, đường lối đổi mới của Đảng; bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện của Đảng, phát huy vai trò kiến tạo của Nhà nước, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và vai trò giám sát, phản biện của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng các tổ chức chính trị - xã hội.
2. Đổi mới mô hình phát triển lấy đổi mới thể chế và quản trị quốc gia làm khởi đầu, hướng tới mô hình phát triển tự cường, sáng tạo, nhân văn, bền vững và hội nhập; lấy con người làm trung tâm, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo làm động lực chủ yếu; gắn phát triển nhanh, bền vững với củng cố quốc phòng, an ninh và đẩy mạnh đối ngoại.
3. Đổi mới mô hình phát triển được triển khai đồng bộ theo cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ”, trên nền tảng quản trị quốc gia hiện đại và mối quan hệ hài hòa giữa Nhà nước, thị trường và xã hội; bảo đảm phát triển kinh tế, xã hội gắn với bảo vệ môi trường, xây dựng Đảng, phát triển văn hóa, con người, tăng cường quốc phòng, an ninh và hội nhập quốc tế.
4. Đổi mới mô hình phát triển phải có tầm nhìn dài hạn và khát vọng phát triển đất nước, phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế, bản sắc và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc; khơi dậy ý chí, khát vọng cống hiến của con người Việt Nam; huy động, sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực, nâng cao năng lực tự chủ chiến lược, khả năng thích ứng và sức chống chịu, bảo đảm phát triển nhanh, bền vững và trường tồn.
5. Đổi mới mô hình phát triển được thực hiện đồng bộ, toàn diện và phù hợp với từng giai đoạn, lấy đổi mới thể chế và quản trị quốc gia là khâu đột phá; chuyển từ tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển, quản trị dựa trên mục tiêu, dữ liệu và kết quả; lấy hiệu quả điều phối, chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp và năng lực giải quyết vấn đề làm thước đo phát triển.
Về mục tiêu, Nghị quyết số 19-NQ/TW đề ra lộ trình phát triển với tầm nhìn dài hạn:
- Đến năm 2030, hoàn thành các nền tảng của mô hình phát triển mới, tạo đột phá về thể chế, quản trị quốc gia, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, hạ tầng chiến lược và nguồn nhân lực chất lượng cao.
- Đến năm 2035, cơ bản hoàn thành quá trình chuyển đổi sang mô hình phát triển tự cường, sáng tạo, nhân văn, bền vững và hội nhập, hình thành đồng bộ các mô hình thành phần trên các lĩnh vực kinh tế, xã hội, văn hóa, môi trường, quốc phòng, an ninh, đối ngoại và quản trị quốc gia.
- Đến năm 2045, Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao, vận hành đồng bộ mô hình phát triển mới; đồng thời định hướng đến năm 2130 xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia xã hội chủ nghĩa phát triển trình độ cao, hiện đại, văn minh, giàu bản sắc và có vị thế quan trọng trong trật tự toàn cầu.
Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Nghị quyết đề ra hệ thống nhiệm vụ, giải pháp toàn diện. Trong đó, đổi mới thể chế và quản trị quốc gia được xác định là nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, hoàn thiện cơ chế quản trị quốc gia hiện đại, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, xây dựng Chính phủ số, phát triển dữ liệu dùng chung, hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng minh bạch, ổn định, kiến tạo phát triển và tạo lập môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi.
Trong lĩnh vực kinh tế, Nghị quyết xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên năng suất, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nguồn nhân lực chất lượng cao. Đồng thời, chú trọng phát triển các ngành công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học, vật liệu mới, công nghệ lượng tử; phát triển mạnh kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế dữ liệu và các không gian phát triển mới; xây dựng hệ sinh thái doanh nghiệp hiện đại, phát huy vai trò của kinh tế nhà nước, thúc đẩy kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế, nâng cao hiệu quả thu hút đầu tư nước ngoài gắn với chuyển giao công nghệ và phát triển doanh nghiệp trong nước.
Đồng thời, Nghị quyết số 19-NQ/TW nhấn mạnh tới phát triển xã hội, văn hóa và con người. Mục tiêu là xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, bảo đảm an sinh xã hội hiện đại, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đổi mới căn bản giáo dục và đào tạo, xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, phát huy các hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người Việt Nam trong thời kỳ mới. Cùng với đó là xây dựng nền y tế hiện đại, nâng cao chất lượng dân số, phát triển xã hội học tập và thúc đẩy học tập suốt đời.
Nghị quyết cũng xác định bảo vệ môi trường, phát triển xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu là một trong những trụ cột của mô hình phát triển mới; đẩy mạnh phát triển kinh tế tuần hoàn, thị trường các-bon, tài chính xanh và công nghiệp môi trường. Đồng thời, tiếp tục xây dựng nền quốc phòng toàn dân và nền an ninh nhân dân hiện đại, nâng cao năng lực bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, phát triển công nghiệp quốc phòng, an ninh tự chủ, hiện đại; triển khai nền đối ngoại toàn diện, hiện đại, lấy ngoại giao kinh tế làm trọng tâm, chủ động hội nhập quốc tế sâu rộng và nâng cao vị thế đất nước.
Về tổ chức thực hiện, Nghị quyết giao Bộ Chính trị ban hành Chương trình hành động triển khai với các chỉ tiêu, nhiệm vụ cụ thể; yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội tổ chức quán triệt, xây dựng chương trình hành động phù hợp với chức năng, nhiệm vụ; đồng thời tăng cường công tác tuyên truyền, kiểm tra, giám sát, sơ kết, tổng kết nhằm bảo đảm Nghị quyết được triển khai thống nhất, hiệu quả trong toàn hệ thống chính trị.
Với tầm nhìn chiến lược và hệ thống quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp đồng bộ, Nghị quyết số 19-NQ/TW thể hiện quyết tâm chính trị cao của Ban Chấp hành Trung ương Đảng trong việc đổi mới mạnh mẽ mô hình phát triển đất nước, tạo lập nền tảng phát triển nhanh, bền vững, nâng cao năng lực tự chủ chiến lược, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc, hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045 và vững bước trên con đường đi lên chủ nghĩa xã hội.